Chủ tịch Hồ Chí Minh với Ngày toàn quốc loạn lạc |

Trước dã tâm và những hành động khai hấn nhằm kiêm tính nước ta của thực dân Pháp, để kiểm soát an ninh Nhà nước vn Dân chủ cộng hòa non trẻ và nền độc lập mặc cả dân tộc vừa giành được, ngày 19/12/1946, Chủ toạ Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc binh đao. Cả nước bước tham gia cuộc nội chiến trường kỳ chống xâm lăng.

Quyết tử quân ấp ủ bom ba càng chống chọi trên phố thị trấn Thủ đô. Ảnh tư liệu

Những thoả thuận trong Nhất thời ước 14/9 không được phía Pháp tôn trọng. Cuối tháng 10/1946, Chủ toạ Hồ Chí Minh cử cán bộ lên Việt Bắc chuẩn bị mọi mặt cho việc vận động các tập đoàn chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, các xí nghiệp, kho tàng, máy móc khi cần thiết. Trung tuần tháng 11, sau buổi làm cho việc của Hội đồng Chính phủ, Chủ toạ Hồ Chí Minh hỏi đồng chí Võ Nguyên Giáp: "Nếu vạn nhất không tránh được chiến tranh thì Hà Nội có thể giữ trong bao lâu?". Bè bạn tư vấn: "Phải cố giữ thì ít nhất là nửa 04 tuần". Người lại hỏi: "Các đô thị khác và vùng vùng quê thì sao?". "Các thành phố khác thì ít gian truân hơn, còn vùng nông thôn nhất định ta giữ được". Người nghĩ suy giây khắc rồi nói: "Ta lại trở về Tân Trào".

Ngay sau sự kiện thực dân Pháp bội ước đánh chiếm Lạng Sơn, Hải Phòng, sẵn sàng bắt đầu cuộc chiến tranh quy mô lớn kháng cự nhà nước vn Dân chủ cộng hòa non trẻ, trong buổi họp Thường vụ Trung ương Đảng để ra quyết nghị cả nước chuẩn bị nhất loạt đứng lên chiến đấu chống quân xâm lăng, Người nhấn mạnh: "Hình như cực kỳ hăng hái, nhanh chóng sẵn sàng binh cách, tuyệt đối không sa tham gia âm mưu khiêu khích để địch lợi dụng tấn công ta sớm. Ở đô thị, biến mỗi tuyến phố phố thành một hào chiến đấu. Ở nông thôn, mỗi làng thành một pháo đài. Nội chiến của ta sẽ là toàn dân kháng chiến, toàn diện loạn lạc, trường kỳ nội chiến".

Ở Hà Nội, quân địch tìm mọi cách khiêu khích ta, chúng theo dõi sát sao những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thậm chí bố trí cả súng máy chĩa vào cửa sổ Bắc Bộ phủ, nơi Người thường khiến cho việc. Sau khi nắm được tin mật của địch chỉ thị cho quân đóng ở các địa phương lập ra những đội biệt kích chuẩn bị bắt cóc và thủ tiêu cán bộ nòng cốt của ta, Thường vụ Trung ương Đảng quyết định đưa Bác lánh ra ngoại ô. Để ngừa cảnh huống xấu có thể xảy ra, 19h30 ngày 26/11/1946, trong một chiếc xe Ford cũ mui vải, Chủ toạ Hồ Chí Minh kín đáo rời Thủ đô chuyển ra ở trong ngôi nhà của bà Tống Minh Phương, một cơ sở vật chất cách mạng gần ngã tư Canh, rồi về Đại Mỗ.

Ngày 29/11, Đảng ta ra lời kêu gọi: "Hỡi toàn quốc đồng bào! Những hành động của Pháp xâm phạm độc lập vn rất có thể lan rộng. Tình thế vô cùng nguy hiểm. Hãy sẵn sàng tranh đấu để tự vệ bất kỳ nơi nào và chỗ nào". Ngày 2/12, quân Pháp từ các nơi được vấn đề về Thủ đô phổ quát hơn, chúng lập ổ đương đầu ở các nhà Pháp kiều. Tin báo Pháp ở Hà Nội cũng công khai nói xấu Chính phủ ta, xuyên tạc các sự kiện. Lũ Tây mũ đỏ kéo đến phá phách nhà tin tức Tràng Tiền. Ba đêm liền, xe bộ đội Pháp đi rải truyền đơn khắp thành phố.

Dân chúng Thủ đô được lệnh di tản về các vùng vùng quê. Ngày 3/12, 6h sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Canh ra Bắc Bộ phủ, Người làm việc tới 18h thì tiếp Sainteny - Ủy viên cộng hòa, thây mặt chính trị của Chính phủ Pháp để thỏa thuận vài điều khoản. Tới 19h cùng ngày, bằng hữu È Đăng Ninh đưa xe đón Người đi thẳng tham gia làng Vạn Phúc (thị phố Hà Đông), tới nhà ông Nguyễn Văn Dương, một cơ sở vật chất của ta từ trước cách mạng. Tại đây, người sống và khiến việc trên một gian xép bé. Các bằng hữu Trường Chinh, Lê Đức Thọ, Võ Nguyên Giáp thường tới làm cho việc với Người theo quy định: Mỗi người đến cách nhau ít ra 5 phút.

Ngày 4/12, Người duyệt y lại thư gửi Quốc hội cùng Chính phủ Pháp: "Tôi yêu Đất nước và đồng bào tôi, tôi cũng yêu nước Pháp và nhân dân Pháp. Bởi vậy, tôi tha thiết kêu gọi Quốc hội và Chính phủ Pháp nghĩ đến lợi quyền chung vô thượng của hai dân tộc".

Ngày 5/12, tại Bắc Bộ phủ, Người gặp mặt và giao nhiệm vụ cho kỹ sư Trằn Đại Nghĩa sẵn sàng quân dụng, vũ khí cho cuộc nội chiến. Tinh thần chống chọi của dân chúng ta lên rất cao, gần 1 triệu bạn trẻ giới tính đã xung phong vào các đội du kích, cùng quân nhân và dân binh đêm ngày luyện tập. Các làng đương đầu cũng được xây dựng khẩn trương. Ta cũng quyết định bắt đầu một cuộc nghi binh lớn tại Thủ đô: Suốt một tuần liền, 2.000 dân binh tự vệ trong khoảng những vùng ngoại thành rầm rập kéo tham gia thành phố, tăng mạnh những địa điểm đóng quân, nhưng đến quá nửa đêm lại âm thầm rút đi.

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu

Ngày 12/12, Pháp tiến công ta ở Tiên Im, Đình Lập. Chủ toạ Hồ Chí Minh tư vấn phỏng vấn của các đại biểu giới báo chí: "vietnam quyết lòng không để cho khách hàng nào chinh phục bằng thủ đoạn hoặc bằng vũ lực". Ngày 13/12, Chủ toạ Hồ Chí Minh gửi công hàm cho Chính phủ Pháp và Đô đốc D'Argenlieu phản đối việc quân Pháp vào Đà Nẵng. Người cũng tư vấn phỏng vấn báo Paris-Sài gòn: "Dân tộc vn chuẩn bị chịu đựng phần đông, chứ không chịu mất tự do".

Ngày 14/12, Pháp đưa thêm 400 lính lê dương vào Hải Phòng. Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra những lãnh đạo kế hoạch cho trận chiến ở Nam Bộ.

Ngày 15/12, Pháp đơn vị chuyển quân gấp từ Marseille sang Đông Dương. Chủ toạ Hồ Chí Minh gửi thông điệp cho Thủ tướng Pháp đề ra vài điều kiện để giải quyết tình hình quan hệ Pháp-Việt.

Ngày 16/12, Cao ủy Pháp D' Argenlieu ngang nhiên tuyên bố Thủ đô, Hải Phòng, Đà Nẵng là cương vực của nước Pháp. Cả Thủ đô sục sôi khí thế tranh đấu. Rộng rãi ụ đề kháng được gấp rút dựng thêm. Ngày 17/12, tàu bay Pháp lượn lờ trinh thám cả ngày trên bầu trời Hà Nội. Tướng Pháp Morliere đem quân và xe ủi đất phá các ụ chiến đấu của ta ở Lò Đúc, lính Pháp phong bế hội sở công an ta ở phường Hàng Đậu, đốt nhà khu Trúc Bạch, nã đại chưng vào xã Hàng Bún, bắt cóc đàn bà vào thành... Ngày 18/12, địch yêu cầu phía ta phá các ụ chiến đấu. Quân địch còn dùng xe tăng chiếm giữ Nha Nguồn vốn, đưa tối hậu thư cho ta đòi tới ngày 20 sẽ gánh vác việc giữ giàng trị an ở Thủ đô. Ban đêm đó ở Vạn Phúc, Chủ toạ Hồ Chí Minh khiến cho việc rất khuya để kết thúc Lời kêu gọi toàn quốc binh lửa lịch sử.

Ngày 19/12, quân Pháp gửi tiếp tối hậu thơ đòi phía ta phải đình chỉ mọi hoạt động binh cách, giao nộp tranh bị và đe dọa trong vòng 24 giờ không thi hành thì chúng sẽ hành động. Chính phủ ta chưng bỏ tối hậu thư ấy, Trung ương ra chỉ thị: Phần nhiều hãy chuẩn bị.

Bè bạn Vũ Kỳ, thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể lại trong Hồi ký như sau: Ngày 19/12/1946, mới tinh mơ sáng, Chưng viết thư bằng tiếng Pháp gửi cho thủ tướng L. Blum. Buổi trưa, Bác bỏ xem lại Lời kêu gọi toàn quốc loạn lạc và chuẩn bị cuộc họp đã hứa vào buổi chiều. Buổi chiều, Chưng họp với các bằng hữu Trường Chinh, Lê Đức Thọ, Võ Nguyên Giáp về đường lối binh lửa toàn dân toàn diện và trường kỳ, về tình hình và kế hoạch quân sự. Để cuộc tấn công nổ ra nhất tề chung trong cả nước, các nơi được lên tiếng chú ý nghe Đài Ngôn ngữ vn phát đi câu "Đồng bào xem xét! Đồng bào để ý! Xin trân trọng mời đồng bào cả nước nghe Lời kêu gọi của Chủ toạ Hồ Chí Minh". chậm tiến độ chính là hiệu lệnh tổng tiến công khởi đầu cuộc loạn lạc toàn quốc”.

Lúc 16h, bạn hữu Võ Nguyên Giáp triệu tập các chỉ huy quân sự họp tại Bạch Mai để bình thường các mệnh lệnh quân sự. Khoảng 17h, một người Âu lai Á tên F. Petit, viên chức phản gián chui vào hàng ngũ tự vệ của ta, đã mật báo cho ban tham mưu của tướng Morlierere rằng quân vietnam sẽ tấn công vào ban đêm, cho nên người Pháp đã cấp tốc tập phù hợp quân về thành và hạn giễu cợt Pháp kiều di chuyển ngoài tuyến đường.

Đến 18h45, Bác thu xếp tài liệu và cùng bộ phận tiếp cận lúc ấy có 8 người rời Vạn Phúc đi Xuyên Dương, mở màn chặng các con phố binh lửa trường kỳ cực kì khó khăn.

Chiến sĩ ta tại pháp đài Láng. Ảnh tư liệu

Đúng 20h, công nhân nhà máy điện Lặng Phụ phá máy; 20h5’ đại chưng của ta từ các pháo đài Láng, Xuân Tảo, Canh đến tấp dội bão lửa vào trại bộ đội Pháp trong thành Hà Nội; các lực lượng vũ trang của ta nhất tề tiến công các vị trí của địch; tự vệ nổ mìn đánh gục hàng loạt cây to và cột đèn; người lao động lật nghiêng toa xe điện, xe lửa ở các ngã ba, ngã tư làm cho trở ngại vật; dân chúng quăng đồ đạc, giường tủ, ấm chén, chăn bông ra cản trục đường giặc; dân binh ngoại thành nổi trống liên miên, cổ lỗ vũ tự vệ tiến tham gia các cửa ô tiếp ứng cho lính tại các điểm đề kháng...

Quân chủ lực Pháp tiến công thẳng tham gia Bắc Bộ phủ với chờ đợi sẽ bắt được Hồ Chủ tịch. Đại tá Herkel, chỉ huy quân sự khu vực Hà Nội kể lại: "Trong lúc nơi ở của ông Hồ Chí Minh bị tấn công, những người bảo vệ đã vừa đương đầu vừa hát cho tới người sau cùng và một trong số họ trên sân thượng vẫn chơi đàn măng-đô-lin cho đến khi bị bắn thẳng tham gia ngực ngã xuống mới thôi. Tại trại lính người bạn dạng xứ, họ cũng đấu tranh quyết liệt tương tự. Bị bao vây, họ quyết không chịu hàng..." (2).

Mệnh lệnh tấn công từ Thủ đô sau đó đã đến các nơi khác, Phủ Lạng Thương, Bắc Ninh, Nam Định, Hải Dương đều đồng loạt tấn công quân Pháp, cuộc trường kỳ kháng chiến 9 năm thần thánh đã lan ra toàn quốc. Lời hiệu triệu toàn dân loạn lạc của Chủ toạ Hồ Chí Minh được truyền đi khắp đất nước và nhân loại: "Không! Chúng ta thà hy sinh phần lớn, chứ nhất thiết không chịu mất nước, nhất định không chịu khiến nô lệ. Giờ cứu nước đã tới. Ta phải hy sinh tới giọt máu sau cuối để giữ giàng quốc gia. Dù phải gian lao binh lửa nhưng với một lòng cương quyết hy sinh, chiến thắng một mực về dân tộc ta! Kháng thắng lợi lợi muôn năm!".

Bất chấp những cố gắng đàm phán nhằm hạn chế xung đột trong khoảng phía ta, các thần thế diều hâu của Pháp không chịu từ bỏ tham vọng quyền lợi ích kỷ, để một trận chiến tranh khốc hại kéo dài tới 9 năm mà sau này, J. Sainteny thở than: “Tầm nắm bắt biết sâu rộng, trí tuệ lỗi lạc, kĩ năng hoạt động vô cùng vĩ đại, đạo đức chí công công bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh làm cho Người thu phục được hoàn toàn lòng dân. Đáng tiếc là nước Pháp đã không đánh giá được hết con người ấy, không nắm bắt được uy tín cũng như sức mạnh mà nhân loại ấy đại diện nên đã để lại phía sau lịch sử một nền tự do bị bỏ dở”.

Đỗ Hoàng Linh- PGĐ Khu di tích Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ toạ/Chinhphu.Việt Nam

Đọc thêm: Máy bơm nước